Κάθε χρόνο στις 20 Ιουνίου, τιμούμε εκατομμύρια ανθρώπους που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις πατρίδες τους για να σωθούν από πολέμους, διώξεις και βία. Η Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων είναι μια ημέρα αναγνώρισης, μνήμης και κυρίως ανθρώπινης σύνδεσης. Μια υπενθύμιση ότι πίσω από τη λέξη «πρόσφυγας» υπάρχει ένας άνθρωπος με όνομα, ιστορία, όνειρα και απώλειες.
Το φετινό μήνυμα της ημέρας είναι η αλληλεγγύη. Αλληλεγγύη όχι στα λόγια, αλλά στις πράξεις. Να ακούμε τις ιστορίες των ανθρώπων που αναγκάστηκαν να φύγουν από τα σπίτια τους. Να τους δίνουμε χώρο να ακουστούν και να ανθίσουν μέσα στις νέες κοινότητες που τους υποδέχτηκαν. Να υπερασπιζόμαστε το δικαίωμά τους να ζουν με ασφάλεια, να μαθαίνουν, να εργάζονται, να δημιουργούν.
Η προσφυγική εμπειρία δεν αφήνει μόνο υλικές απώλειες. Συχνά αφήνει πίσω της βαθιά ψυχικά τραύματα: φόβο, απώλεια, απομόνωση, άγχος, κατάθλιψη. Η στήριξη των προσφύγων δεν μπορεί να είναι πλήρης αν δεν περιλαμβάνει την ψυχοκοινωνική υποστήριξη και φροντίδα της ψυχικής τους υγείας. Το να έχει κάποιος τη δυνατότητα να μιλήσει, να ακουστεί και να νιώσει ασφάλεια, είναι το πρώτο βήμα προς την επούλωση.
Οι πρόσφυγες δεν ζητούν φιλανθρωπία· ζητούν ευκαιρίες. Ζητούν να γίνουν ενεργά μέλη των κοινωνιών στις οποίες βρέθηκαν, να σταθούν ξανά στα πόδια τους και να προσφέρουν όπως μπορούν. Και μπορούν. Γιατί οι περισσότεροι από αυτούς είναι άνθρωποι με γνώσεις, ταλέντα, δύναμη ψυχής και αξιοπρέπεια.
Σε μια εποχή γεμάτη ανασφάλεια, συγκρούσεις και φωνές που καλλιεργούν τον φόβο και την αδιαφορία, είναι πιο σημαντικό από ποτέ να υπερασπιστούμε την κοινή μας ανθρωπιά. Να επιλέξουμε την ενσυναίσθηση αντί για την αποστασιοποίηση. Να σταθούμε με θάρρος και να δηλώσουμε ξεκάθαρα: οι πρόσφυγες δεν είναι μόνοι τους. Δεν θα τους εγκαταλείψουμε.
Η Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων είναι η ευκαιρία μας να δείξουμε τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος. Ας ενώσουμε τις φωνές μας και ας πούμε δυνατά: είμαστε μαζί σας – και στην ψυχή, και στη ζωή.
Η ΕΠΑΨΥ υλοποιεί σε συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες το πρόγραμμα Κοινοτικής Παρέμβασης για την Ψυχική Υγεία Αιτούντων Άσυλο και Προσφύγων στην Ελλάδα – Community Psychosocial Workforce.
