27/02/2018 Δελτίο Τύπου σεμιναρίου ευαισθητοποίησης για την πρόληψη της αυτοκτονίας στην Αντίπαρο από την Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας ΒΑ Κυκλάδων ΕΠΑΨΥ

27/02/2018 Δελτίο Τύπου σεμιναρίου ευαισθητοποίησης για την πρόληψη της αυτοκτονίας στην Αντίπαρο από την Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας ΒΑ Κυκλάδων ΕΠΑΨΥ

Το Σάββατο 03 Φεβρουαρίου πραγματοποιήθηκε στην Αντίπαρο σεμινάριο ευαισθητοποίησης για την πρόληψη της αυτοκτονίας, με συμμετοχή επαγγελματιών κι εθελοντών από τοπικούς φορείς και συλλόγους. Το σεμινάριο οργανώθηκε από τους ειδικούς ψυχικής υγείας της Κινητής Μονάδας Ψυχικής Υγείας ΒΑ Κυκλάδων ΕΠΑΨΥ στο πλαίσιο των δράσεων που πραγματοποιούν στα νησιά, με στόχο την πρόληψη των αυτοκτονιών.


Τα ερευνητικά στοιχεία στην Ελλάδα δείχνουν ότι τα τελευταία έτη υπάρχει αύξηση στον αριθμό των αποπειρών αυτοκτονίας που πραγματοποιούνται, παρότι η χώρα μας εξακολουθεί ευτυχώς να βρίσκεται στις χαμηλότερες θέσεις σε ποσοστά αυτοκτονιών παγκοσμίως. Η αυτοκτονία αποτελεί μια τραγωδία κυρίως για το ίδιο το άτομο που προβαίνει σε μια τέτοια πράξη, αλλά και για τους οικείους τους.


Σύμφωνα με επιστημονικά δεδομένα, το μεγαλύτερο ποσοστό των ατόμων που προβαίνουν σε απόπειρα αυτοκτονίας, το έχουν εκμυστηρευτεί σε κάποιο φιλικό ή συγγενικό πρόσωπο ή στον γενικό ιατρό/παθολόγο τους μέσα στον προηγούμενο μήνα. Πρόκειται για ένα σημαντικό στοιχείο που δείχνει ότι σε κάποιες περιπτώσεις είναι δυνατή η πρόληψη μιας απόπειρας αυτοκτονίας.


Σε ποιες περιπτώσεις χρειάζεται να διερευνήσουμε την πιθανότητα κάποιος οικείος μας να έχει  αυτοκτονικές σκέψεις;

  • Σημαντικές αλλαγές στη συμπεριφορά: ατημέλητη εμφάνιση, αϋπνία ή πολλές ώρες ύπνου, μειωμένη όρεξη ή υπερφαγία, συνεχή παράπονα για σωματικές ενοχλήσεις
  • Αισθήματα έντονης θλίψης, απόγνωσης, απελπισίας, ενοχής, έντονου άγχους
  • Κοινωνική απομόνωση/απόσυρση
  • Κατάχρηση αλκοόλ/ναρκωτικών ουσιών
  • Πρόσφατη διακοπή παρακολούθησης από ειδικό ψυχικής υγείας / πρόσφατη διακοπή φαρμακευτικής αγωγής για προβλήματα ψυχικής υγείας / πρόσφατη νοσηλεία σε ψυχιατρικό τμήμα
  • Ιστορικό αυτοκτονίας στην οικογένεια
  • Προηγούμενη απόπειρα αυτοκτονίας/αυτοτραυματισμοί
  • Σοβαρές σωματικές παθήσεις
  • Πρόσφατη απώλεια εργασίας (ανεργία) ή/και οικονομική δυσχέρεια
  • Εκπαιδευτική αποτυχία για τους εφήβους
  • Ενδοοικογενειακή βία


Πώς μπορούμε να ρωτήσουμε κάποιον αν σκέφτεται την αυτοκτονία;


  • Συζητάμε μαζί του σε ένα χώρο όπου υπάρχει ησυχία, χωρίς να παρευρίσκονται στο χώρο ή να ακούν άλλα άτομα.
  • Ξεκινάμε τη συζήτηση λέγοντας ότι νοιαζόμαστε για εκείνον, αλλά μας προβληματίζουν και μας ανησυχούν συγκεκριμένες συμπεριφορές τους τελευταία.
  • Ρωτάμε ανοικτά αν έχει ποτέ σκεφτεί να κάνει κακό στον εαυτό του/ να βάλει τέλος στη ζωή του. Το να ρωτήσουμε ανοικτά κάτι τέτοιο δεν προκαλεί σκέψεις για αυτοκτονία, αντίθετα ανακουφίζει τον άνθρωπο που το σκέφτεται.
  • Δεν κάνουμε επικριτικά σχόλια, αλλά τονίζουμε ότι είμαστε εκεί για να προσπαθήσουμε να τον βοηθήσουμε στη δύσκολη φάση που περνάει.


Τι μπορούμε να κάνουμε αν κάποιος οικείος μας, μας εκμυστηρευτεί ότι σκέφτεται την αυτοκτονία;


 Σε περιπτώσεις υψηλής επικινδυνότητας (έντονος αυτοκτονικός ιδεασμός, σαφές σχέδιο στο άμεσο μέλλον) μπορεί να χρειαστεί να δράσουμε άμεσα ενημερώνοντας την οικογένεια του, την Αστυνομία, το Κέντρο Υγείας, τον ψυχίατρο της Κινητής Μονάδας για παροχή άμεσης βοήθειας, απομακρύνουμε μέσα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για αυτοκτονία, ενεργοποιούμε 24ωρη επίβλεψη (οικογένεια, φίλοι, υπηρεσίες) μέχρι να γίνει εκτίμηση από ειδικό ψυχικής υγείας.


Σε περιπτώσεις που ο κίνδυνος δεν είναι τόσο άμεσος, αλλά υπάρχουν αυτοκτονικές σκέψεις:


 Υποστηρίζουμε στην αναζήτηση βοήθειας από ειδικό ψυχικής υγείας (κανονίζουμε μαζί το ραντεβού, συνοδεύουμε στην υπηρεσία) κι ενθαρρύνουμε να ακολουθηθεί η προτεινόμενη θεραπεία.

  • Ενθαρρύνουμε για θετικές αλλαγές στην καθημερινότητα (διατροφή, άσκηση, κοινωνικές επαφές κλπ)
  • Φτιάχνουμε μαζί ένα πλάνο ασφάλειας (τι μπορώ να κάνω όταν έχω έντονες σκέψεις, ποιος μπορεί να με βοηθήσει κλπ).
  • Συνεχίζουμε την υποστήριξη ακόμα κι αν φαίνεται ότι ο κίνδυνος έχει ξεπεραστεί.

Μπορούμε επίσης να απευθυνθούμε για συμβουλές σε ένα πρώτο επίπεδο σε γραμμές βοήθειας, όπως η Γραμμή Παρέμβασης για τις Αυτοκτονίες 1018, Γραμμή Βοήθειας για την Κατάθλιψη 1034, Γραμμή για το Παιδί 11525,Γραμμή SOS για το Παιδί 1056 (Χαμόγελο του Παιδιού).


Στέλλα Παντελίδου

Κλινική Ψυχολόγος MSc, PhD (cand.)

Επιστημονική Υπεύθυνη Κινητών Μονάδων Ψυχικής Υγείας ΒΑ και Δυτικών Κυκλάδων ΕΠΑΨΥ