10/09/2016 Ανοίγοντας δρόμους για την ψυχική υγεία στις Κυκλάδες

10/09/2016 Ανοίγοντας δρόμους για την ψυχική υγεία στις Κυκλάδες

Όταν αναφερόμαστε στα νησιά των Κυκλάδων και μάλιστα γράφουμε και δημοσιεύματα γι αυτά συνήθως αφορά στο καλοκαίρι. Τι συμβαίνει όμως και μας απασχολούν μόνο ορισμένες σεζόν και όχι τις υπόλοιπες;

Ο τουρισμός που αναπτύσσεται διαρκώς ως βασικός πυλώνας της οικονομίας της χώρας αλλά και η παροχή υπηρεσιών γενικότερα που μοιάζει να αποτελεί διέξοδο για την επιδεινούμενη οικονομία πολλών οικογενειών, αλλά και του κράτους ευρύτερα, «τραβάει» τη δημοσιότητα μόνο όταν αυτό συνεπάγεται και προβολή του νησιού, της «ξεχωριστής» παραλίας, των «φιλόξενων κατοίκων», των γραφικών καφενείων, της «έξαλλης» ή «οικογενειακής» ζωής που μπορεί να προσφέρει σε διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες.

Απώτερος στόχος να γεμίσει το νησί από τον Μάιο έως και τον Οκτώβριο με τουρισμό κάθε είδους  που θα φέρει στο νησί τα πολυπόθητα «προς το ζην» για το δύσκολο χειμώνα όπου το «ειδυλλιακό νησί» γίνεται μια γεωγραφικά αποκλεισμένη κοινωνία όπου οι κάτοικοί του δεν απολαμβάνουν ίσα δικαιώματα σε τομείς όπως η παιδεία (υποστελεχωμένα σχολεία, ελλείψεις σε ειδικότητες κ.λπ.), η υγεία (υποστελεχωμένα Κέντρα Υγείας, ελλείψεις σε βασικά υλικά για την παροχή υπηρεσιών υγείας κ.λπ.), η ψυχαγωγία κ.ά. Σε συνδυασμό με τα παραπάνω, οι συνδέσεις μεταξύ των νησιών είναι πολλές φορές ανύπαρκτες ή προβληματικές καθιστώντας ακόμα δυσκολότερη την πρόσβαση των κατοίκων σε κατάλληλες υπηρεσίες κατά το χειμώνα. 

Είναι λογικό η ψυχική υγεία να επηρεάζεται σημαντικά. Η επιδημιολογική έρευνα που έγινε το 2009 στην περιοχή της Πάρου και Αντιπάρου (Παντελίδου & Στυλιανίδης, 2009) έδειξε πως το 22% του πληθυσμού εμφάνιζε κάποιο ψυχιατρικό σύμπτωμα κατάθλιψης, αγχώδους ή άλλης διαταραχής με σημαντικά υψηλότερη νοσηρότητα των γυναικών έναντι των ανδρών (30% έναντι 13%). Από την άλλη πλευρά, οι άντρες έκαναν επιβλαβή χρήση αλκοόλ σε ποσοστό 23,86% σε αντίθεση με τις γυναίκες στις οποίες το αντίστοιχο ποσοστό δεν ξεπερνούσε το 3%.  Ακόμα, αυτοκτονίες που ακούμε κατά καιρούς που σε κλειστές κοινωνίες φέρουν μεγάλο στίγμα στην ίδια την οικογένεια αλλά και τον άνθρωπο που έφυγε από τη ζωή είναι στενά συνδεδεμένες με κατάθλιψη, κοινωνική απομόνωση και άλλους παράγοντες που επιβαρύνουν την ψυχική υγεία. Η οικονομική κρίση σαφώς και έχει επηρεάσει και τις νησιωτικές κοινότητες με κύρια ένδειξη τα αυξημένα αιτήματα για προβλήματα στην οικογένεια και τις σχέσεις μεταξύ των παιδιών και των συντρόφων που έχει παρατηρηθεί από το 2012 και μετά. 

Συντάκτες: Μιχάλης Λάβδας* – Στέλλα Παντελίδου**

Η Εταιρεία Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ψυχικής Υγείας (ΕΠΑΨΥ), ΜΚΟ που ιδρύθηκε το 1988 από τον Καθ. Κοινωνικής Ψυχιατρικής Στέλιο Στυλιανίδη, λειτουργεί 2 Κινητές Μονάδες Ψυχικής Υγείας στις ΒΑ και Δ Κυκλάδες με τη χρηματοδότηση του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης υπό την εποπτεία της Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας. Συγκεκριμένα, η Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας ΒΑ Κυκλάδων καλύπτει την Πάρο, την Αντίπαρο, τη Σύρο, την Τήνο, τη Μύκονο και την Άνδρο και έχει εξυπηρετήσει μέχρι σήμερα από την έναρξη λειτουργίας της το 2003, 5991 ενήλικες και 1579 παιδιά και εφήβους. Αντίστοιχα, η Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Δ Κυκλάδων καλύπτει τη Μήλο, την Κίμωλο, τη Σίφνο, τη Σέριφο, την Κέα και την Κύθνο και έχει εξυπηρετήσει από την έναρξη λειτουργίας της το 2004, 1953 ενήλικες και 670 παιδιά και εφήβους. Τα κλιμάκια των επαγγελματιών ψυχικής υγείας των νησιών, έχουν σταθερή παρουσία στο κάθε ένα από τα νησιά αυτά παρέχοντας δωρεάν και με σταθερή συχνότητα (μηνιαία ή δεκαπενθήμερη) υπηρεσίες ψυχικής υγείας (ατομική ψυχοθεραπεία, ιατρείο οικογένειας, ψυχιατρική παρακολούθηση, ενδυνάμωση, ενημέρωση για τα κοινωνικά δικαιώματα κ.λπ.). 

Με στόχο την προαγωγή της ψυχικής υγείας στις τοπικές κοινωνίες και την ακόμα μεγαλύτερη πρόσβαση κι ενημέρωση του πληθυσμού που διαμένει σε αυτές τις περιοχές όλο το χρόνο οργανώνονται συχνά κοινοτικές δράσεις που αφορούν στη διασύνδεση των τοπικών φορέων, της ΚΜΨΥ με την ΠΦΥ αλλά και ευρύτερα στην ενίσχυση του κοινωνικού δικτύου που λειτουργεί προστατευτικά στην εκδήλωση ψυχιατρικών συμπτωμάτων.

Οι δράσεις που θα οργανωθούν συγκεκριμένα στις Δυτικές Κυκλάδες αυτό το διάστημα είναι ανοιχτές εκδηλώσεις ψυχικής υγείας οι οποίες αφορούν τόσο παιδιά και εφήβους όσο και ενήλικες. Η θεματολογία των εκδηλώσεων στην Κέα και την Κύθνο αφορά στην ψυχική υγεία, την εφηβεία και την οικογένεια όπου οι ειδικοί ψυχικής υγείας θα συνομιλήσουν με τους συμμετέχοντες απαντώντας σε σχετικά ερωτήματα. Στη Σέριφο θα πραγματοποιηθεί σε συνεργασία με την Εταιρεία Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών εκδήλωση για τη μνήμη και την άνοια με δωρεάν νευροψυχολογική εξέταση του ενδιαφερόμενου πληθυσμού.

Καλούμε κάθε έναν που θέλει να παρακολουθήσει οποιαδήποτε από τις δράσεις να μας τιμήσει με την παρουσία του κόντρα στον καιρό και τους ανέμους, ενάντια στους αποκλεισμούς κάθε είδους.

* Ψυχολόγος, Γεν. Γραμμ. ΔΣ ΕΠΑΨΥ

** Κλινική Ψυχολόγος, Επιστημονικά Υπεύθυνη ΚΜΨΥ ΒΑ και Δ Κυκλάδων

 

ΠΗΓΗ: efsyn.gr